تعریف بیماری
آستیگمات یک نقص معمولی و قابل درمان در قسمت انحنای چشم شما است که باعث تاری دید در مسافتهای دور و نزدیک می شود. آستیگمات زمانی اتفاق می افتد که سطح رویی چشم ها و یا عدسی در داخل چشم، با قسمت انحنای چشم، مطابقت ندارد.
به جای اینکه انحنا مانند توپ باشد، سطح چشم مانند تخم مرغ به نظر می رسد که این مشکل باعث تاری دید در همه ی مسافت ها می شود. آستیگماتیسم از زمان تولد وجود دارد و ممکن است با نزدیک بینی یا دوربینی همراه شود اما اغلب به حدی نیست که نیازی به اقدامات درمانی داشته باشد و زمانی که به درمان نیاز باشد معمولا از طریق استفاده از لنز، عینک و یا جراحی است ؛ در ادامه این بخش از سلامت نمناک نگاهی جامع خواهیم داشت به علل ، علائم ، انواع و راههای درمان آستیگماتیسم .
علائم بیماری
علائم و نشانه های آستیگماتیسم شامل موارد زیر است:
▪ کاهش دید، تاری دید، سردرد، احساس فشار بر چشم، احتمال دوبینی، انحنادار دیدن خطوط که میتواند در یک یا هر دو چشم به وجود آید از علائم آستیگماتیسم است.
▪ از علائم آستیگماتیسم می توان به اعوجاج در بخش هایی از میدان بینایی اشاره کرد.
▪ تاری خطوط عمودی، افقی یا مایل از نشانه های آستیگماتیسم است.
سه نوع آستیگماتیسم وجود دارد
یک یا هر دو نیمه چشم ها نزدیک بین هستند.( اگر هر دو نصف چشم نزدیک بین باشند، چشم ها در درجه های متفاوت، آستیگمات نزدیک بین هستند)
آستیگمات دوربین:
وقتی یک یا هر دو نیمه چشم دور بین هستند.( وقتی هر دو دوربین هستند، چشم ها در درجه های متفاوت آستیگمات دوربین هستند. )
آستیگمات ترکیبی:
یک نیمه نزدیک بین و نیمه دیگر دوربین است.
علل بیماری
چشم دو ساختار با سطوح خمیده دارد که نور را روی شبکیه منعکس میکند که باعث می شود تصاویر تشکیل شوند:
• قرنیه، سطح جلوی شفاف چشم به همراه ساختارهای اشکی
• عدسی، یک ساختار شفاف در داخل چشم است که شکلش را تغییر میدهد تا به تمرکز روی اشیاء نزدیک کمک کند
در یک چشم کاملاً طبیعی، هر یک از این عناصر مانند سطح یک توپ صاف، دارای انحنای گرد است. برای تشکیل تصویر در پشت چشم، قرنیه و عدسی دارای چنین انحنا همه نور ورودی را به طور مستقیم روی شبکیه متمرکز میکنند.
درمان بیماری
هدف از درمان آستیگماتیسم بهبود وضوح بینایی و راحتی چشم است. درمان شامل لنزهای اصلاحی یا جراحی انکساری هستند.
۱. لنزهای اصلاحی
پوشیدن لنزهای اصلاحی با خنثی کردن انحنای ناهموار قرنیه و عدسی، آستیگماتیسم را درمان میکند.
انواع لنزهای اصلاحی عبارتند از:
• عینک:
عینک با لنزهایی ساخته شده است که به جبران فرم ناهموار چشم کمک می کند. لنزها باعث می شوند نور به درستی شکست یابد. عینک همچنین میتواند برای اصلاح سایر خطاهای انکساری مانند نزدیک بینی یا دور بینی استفاده شود.
• لنزهای تماسی.
لنزهای تماسی مانند عینک، می توانند بیشتر آستیگماتیسم را اصلاح کنند. آنها در انواع و اقسام مختلفی از جمله نرم یکبار مصرف، سخت، نفوذ پذیر به گاز و دو کانونی وجود دارند.
همچنین از لنزهای تماسی در روشی به نام ارتوکراتولوژی استفاده میشود. در ارتوکراتولوژی، شما لنزهای تماسی سخت را در طول شب و هنگام خواب میگذارید تا ناصافی انحنای چشم هموار شود. سپس برای حفظ شکل جدید لنزها را کمتر میگذارید. اگر این روش درمانی را قطع کنید، چشمان شما به شکل و خطای انکساری قبلی باز میگردد.
پوشیدن لنزهای تماسی برای مدت طولانی باعث افزایش خطر عفونت در چشم میشود.
از چشم پزشک خود در مورد جوانب مثبت و منفی و خطرات لنزهای تماسی و اینکه چه چیزی برای شما مناسب است سوال کنید.
۲. جراحی عیوب انکساری
جراحی عیوب انکساری باعث بهبود بینایی و کاهش نیاز به عینک یا لنزهای تماسی میشود. جراح چشم از یک پرتو لیزر برای تغییر شکل منحنیهای قرنیه استفاده میکند که خطای انکساری را اصلاح میکند. قبل از عمل، پزشکان ارزیابیهای لازم را انجام میدهند تا تعیین کنند که آیا شما کاندید جراحی انکساری هستید یا خیر.
انواع جراحی انکساری برای آستیگماتیسم عبارتند از:
• کراتومیلوزیس درجا با کمک لیزر (LASIK): با این روش، جراح چشم یک فلپ نازک و لولایی را در قرنیه شما ایجاد میکند. او از لیزر اگزیمر برای ترمیم شکل قرنیه استفاده میکند و سپس فلپ را مجدداً جابجا میکند.
• کراتکتومی ساب اپیتلیال با کمک لیزر (LASEK): جراح به جای ایجاد فلاپ در قرنیه، پوشش محافظ نازک قرنیه (اپیتلیوم) را با الکل مخصوصی شل میکند. او برای تغییر انحنای قرنیه از لیزر اگزیمر استفاده میکند و سپس اپیتلیوم شل شده را مجدداً جابجا میکند.
• کراتکتومی فوتورفکراتیک (PRK): این روش مشابه با لیزیک است؛ جز اینکه جراح اپیتلیوم را خارج میکند. سپس اپیتلیوم مطابق با شکل جدید قرنیه به طور طبیعی رشد میکند. ممکن است لازم باشد برای چند روز پس از عمل از لنز بانداژ استفاده کنید.
• اپی لیزیک:
اپی لیزیک نوعی لیزیک است. پزشک برای جدا کردن یک ورق بسیار نازک از اپیتلیوم به جای الکل از یک تیغه مایع مکانیکی مخصوص استفاده میکند. او سپس از لیزر اگزیمر برای تغییر شکل قرنیه و جابجایی مجدد اپیتلیوم استفاده میکند.
• استخراج عدسی چشم با یک برش کوچک (SMILE): در این نوع جدیدتر از جراحی انکساری، برای تغییر شکل قرنیه از لیزر استفاده میشود تا بتوان بافتی به شکل عدسی در زیر سطح قرنیه ایجاد کرد. سپس عدسی از طریق یک برش بسیار کوچک برداشته میشود. در حال حاضر، روش SMILE فقط برای درمان نزدیک بینی خفیف تأیید شده است.
انواع دیگر جراحیهای انکساری شامل استخراج لنزهای شفاف و لنزهای تماسی قابل کاشت است. هیچ بهترین روشی برای جراحی انکساری وجود ندارد و تصمیمگیری فقط باید بعد از ارزیابی کامل و بحث و گفتگو با جراح انجام شود.
برخی از عوارض احتمالی که ممکن است بعد از جراحی انکساری رخ دهد عبارتند از:
• میزان اصلاح کمتر یا بیشتر از حد مورد انتظار
• عوارض جانبی بینایی، مانند هاله یا نوری که در اطراف چراغ ظاهر میشود
• خشکی چشم
• عفونت
• (به ندرت) از بین رفتن بینایی
سخن نهایی
آستیگماتیسم و روشهای درمان آن را در این نوشته شرح دادیم. در مورد خطرات و مزایای احتمالی این روشها با چشم پزشک خود صحبت کنید.
