گروه دارویی
هورمون های هیپوتالاموس و هیپوفیز
پیشینه دارو
وازوپرسین – Vasopressin علاوه برداشتن خاصیت آنتی دیورتیک، داروی کمک تشخیصی در دیابت بی مزه نیز است. وازوپرسین با افزایش نفوذ پذیری سلولی لوله ها جمع کننده ادرار موجب کاهش حجم ادرار و افزایش اسمولالیته شده و بدین ترتیب باز جذب آب را افزایش می دهد. در مقادیر بالاتر از دوز های فیزیولوژیک، وازوپرسین به دلیل آثار انقباضی عروقی موجب انقباض عضلات صاف دستگاه گوارش می شود. هم چنین وازوپرسین موجب افزایش ترشح کورتیکوتروپین، هورمون رشد، هورمون محرکفولیکول (FSH) می شود. متابولیسم دارو کبدی و کلیوی است و نیمه عمر آن حدود ۲۰-۱۰ دقیقه است. مدت اثر دارو تقریبا ۸-۲ ساعت است. حذف دارو کلیوی بوده و بعد از تزریق IV تقریبا ۱۵-۵ درصد دارو بدون تغییر دفع می شود.
موارد مصرف
وازوپرسین یا هورمون ضد ادرار برای درمان دیابت بی مزه نوروژنیک، خونریزی از واریس های مری و نیز تشخیص دیابت بی مزه نوروژنیک از نوع نفروژنیک به کار میرود.
عوارض دارو
لرزش، سرگیجه، سردرد.، آنژین صدری (در بیماران مبتلا به بیماری عروقی)، تنگ شدن عروق، زیادی فشار خون، تغییرات الکتروکاردیوگرام (EKG) (با مصرف مقادیر زیاد دارو)، برادیکاردی، آریتمی قلبی، ادم ریوی (با انفوزیون داخل شریانی)، رنگ پریدگی دور دهان، کرامپ های شکمی، تهوع، استفراغ، اسهال، حرکات شدید روده ها، کرامپ های رحمی، آنوری، مسمومیت با آب (خواب آلودگی، بی قراری، سردرد، اغتشاش شعور، افزایش وزن)، واکنش های حساسیت مفرط (کهیر، تنگ شدن نایژه ها، تب، بثورات پوستی، خس خس سینه، تنگی نفس، آنافیلاکسی)، تعریق از عوارض جانبی این دارو می باشد.
توجه: در صورت بروز علائم و نشانه های آنافیلاکسی، حساسیت مفرط، یا مسمومیت با آب، باید مصرف دارو قطع شود.
هشدار دارویی
-در شروع درمان، علائم حیاتی پایه و نسبت مصرف مایعات به دفع آن ها مشخص شود.
-فشار خون بیمار دو بار در روز کنترل شود. بیمار از نظر بروز افزایش بیش از حد فشار خون یا عدم پاسخ به دارو که ممکن است با کمی فشار خون مشخص شود، تحت نظر قرار گیرد. میزان مصرف و دفع مایعات و وزن بدن هر روز پیگیری شود.
-از بیماران مبتلا به اتساع شکم، در مورد دفع گاز و مدفوع سؤال شود.
-گذاشتن لوله داخل رکتوم، پس از تزریق وازوپرسین، موجب تسهیل دفع گاز میشود.
-تحت نظر گرفتن بیمار از نظر ایجاد علائم اولیه مسمومیت با آب، مانند خواب آلودگی، بی قراری، سردرد، اغتشاش شعور و افزایش وزن، از بروز حملات تشنجی، اغما و مرگ جلوگیری میکند.
-سوسپانسیون روغنی وازوپرسین نباید در داخل ورید تزریق شود.
-این دارو نباید در طول مرحله اول زایمان مصرف شود، زیرا ممکن است موجب پارگی رحم شود.
-هیدراسیون بیش از حد با مصرف سوسپانسیون روغنی وازوپرسین (طولانی اثر) محتمل تر از محلول آبی آن است.
-تزریق دارو با احتیاط فراوان انجام شود تا از نشت دارو جلوگیری شود، زیرا خطر نکروز و گانگرن وجود دارد.
تداخلات دارویی
-دارو های کاربامازپین، کلرپروپامید، کلوفیبرات، فلودوروکورتیزون، ضدافسردگی های سه حلقه ای تاثیر وازوپرسین را افزایش می دهند.
-دارو های هپارین، لیتیم و نوراپی نفرین از تاثیر وازوپرسین می کاهند.
اشکال دارویی
Inj : 20 pressor U/Ml
