گروه دارویی
پیشینه دارو
دگزامتازون با عبور از غشاء سلولی به گیرنده های خود در سیتوپلاسم متصل شده و کمپلکس دارو-گیرنده وارد هسته سلولی می شود. این کمپلکس با اتصال به نواحی خاصی از DNA موجب تحریک روند رونویسی mRNA و بدنبال آن ساخت آنزیم هایی می گردد که در نهایت مسئول اثرات سیستمیک کورتیکواستروئیدها با جلوگیری از تجمع سلول های التهابی در ناحیه التهاب، مهار فاگوسیتوز و آزاد شدن آنزیم های مسئول در التهاب و مهار ساخت و آزاد شدن واسطه های شیمیایی التهاب، اثرات ضد التهابی خود را اعمال می کند.
موارد مصرف
دگزامتازون برای درمان جایگزینی در نارسایی غده فوق کلیوی استفاده می شود. این دارو همچنین در درمان علامتی اختلالات التهابی و آلرژیک و در جهت سرکوب کردن سیستم ایمنی به کار می رود. دگزامتازون در هیپرپلازی مادر زادی غده فوق کلیوی، ادم مغزی، شوک بیماری های التهابی رماتیسمی و همچنین جهت تشخیص سندرم کوشینگ و افسردگی آندوژن به کار می رود.
عوارض دارو
آریتمی قلبی، نارسایی قلبی، بزرگ شدن قلب، شوک، ادم، آمبولی (چربی)، افزایش فشارخون، افسردگی، احساسات ناپایدار، سرخوشی، سردرد، افزایش فشار داخل جمجمه، بی خوابی، کسالت، ضعف عضلانی، التهاب نورون، نوروپاتی، خواب رفتگی اندام، اختلال شخصیت، تومور کاذب مغزی، اختلال روانی، تشنج، سرگیجه، آکنه ولگاریس، درماتیت آلرژیک، ریزش مو، استریای آتروفیک، افزایش تعریق، کبودی، قرمزی، قرمزی صورت، شکنندگی پوست، باد کردن شکم، خونریزی گوارشی، سوراخ شدن دستگاه گوارش، سکسکه، افزایش اشتها، تهوع، پانکراتیت، زخم گوارشی، خارش مقعد، زخم و التهاب مری از عوارض جانبی دگزامتازون می باشد.
هشدار دارویی
-استفاده طولانی مدت دگزامتازون در کودکان می تواند منجر به مهار رشد شود.
-در افراد مسن و به خصوص خانم های یائسه، شانس ایجاد پوکی استخوان و افزایش فشار خون، بالا می رود.
-به دنبال مصرف این دارو ممکن است آزمون های بررسی عملکرد هیپوتالاموس- هیپوفیز غده فوق کلیوی دچار اختلال شود.
-در افرادی که دارو را با مقادیر تضعیف کننده سیستم ایمنی دریافت می کنند از تزریق واکسن های حاوی ویروس های زنده باید پرهیز شود.
تداخلات دارویی
دگزامتازون اثر دارو های ضد دیابتی را کاهش می دهد. مصرف به همراه آسپرین، ایندومتاسین و سایر دارو های NSAIDs خطر عوارض گوارشی و خون ریزی را می افزاید. باربیتورات ها، فنی توئین و ریفامپین از تاثیر کورتیکواستروئید ها می کاهد. در صورت مصرف با دیگوکسین احتمال بروز آریتمی زیاد می شود.
اشکال دارویی
Elexir : 0.5 mg/5 ml Tab : 0.5 mg Inj :8 mg/2 ml
