گروه دارویی
پیشینه دارو
دوکسوروبیسین – Doxorubicin به نظر می رسد با اتصال به DNA و مهار ساخت نوکلئیک اسید از طریق ایجاد اختلال در ساختمان مولکولی و ایجاد ممانعت فضایی عمل می کند.
مطالعات ساختار سلول ،نفوذ سریع به سلول و اتصال به کروماتین دورهسته ، مهار سریع فعالیت میتوزی و سنتز اسید نوکلئیک، و القای جهش و ناهنجاری های کروموزومی را نشان داده اند.
موارد مصرف
دوکسوروبیسین در درمان لوسمی لنفوستیک حاد،لوسمی میلوبلاستیک حاد، کارسینومای سلول های بینابینی بیضه، پستانف نوروبلاستوم، تخمدان، تیروئید، تومور ویلمز، ریه ( با منشاء نایژه ای )،معده، سر و گردن، کبد، گردن رحم، پروستات، اندومتر،بیضه، لنفوم های هوچکینی، سارکوم بافت های نرم و سارکوم استخوان مصرف می شود.
عوارض دارو
همه دارو ها ممکن است عوارض جانبی ایجاد کنند. اما بسیاری از مصرف کنندگان نیز هیچ نوع عارضه ای بروز نمیدهند. یک سری از عوارض بعد از گذشت مدت کوتاهی از مصرف دارو، از بین میروند. در صورت بروز مستمر هریک از عوارض میبایست به پزشک اطلاع داده شود:
ریزش مو
تهوع و استفراغ
اسهال
قرمزی رنگ ادرار: این علائم بعد از استفاده از این دارو عادی است و نباید با خون اشتباه گرفته شود.
اشک و عرق
اگر شما هر علائم دیگری دارید که احساس میکنید به خاطر استفاده از داروی دوکسوروبیسین میباشد، با پزشک خود مشورت کنید.
هشدار دارویی
-پیش از شروع درمان، ارزیابی جامعی از وضعیت قلبی عروقی بیمار انجام گیرد؛ از جمله بررسی سابقه بیمار، بررسی فیزیکی، ارزیابی ریسک فاکتورهای بیماری های قلبی عروقی (مانند پرفشاری خون، دیابت، دیس لیپیدمی، چاقی و مصرف سیگار).
-عملکرد قلبی بیمار پیش از شروع درمان و سپس به صورت دوره ای در طول درمان و پس از تکمیل دوره درمان پایش شود.
-پیش از شروع درمان اکوکاردیوگرام بیمار بررسی شود.
-عملکرد کبد، الکتروکاردیوگرام و کسر تخلیه بطن چپ (از طریق اکوکاردیوگرافی یا آنژیوگرافی رادیونوکلید چند دریچه ای) پیش از هر دوره درمان ارزیابی شود.
-عملکرد قلبی بیمار مانند الکتروکاردیوگرام و کسر تخلیه بطن چپ (از طریق اکوکاردیوگرافی یا آنژیوگرافی رادیونوکلید چند دریچه ای (MUGA)) در ابتدای درمان و پس از درمان (یا به صورت متناوب تر در کودکان، سابقه دریافت داروهای آنتراسیکلین، دوز تجمعی بیشتر از ۳۰۰ میلی گرم/ متر مربع یا دیگر ریسک فاکتورهای قلبی) ارزیابی شود.
-بیومارکر های قلبی در سرم پایش شود.
-شمارش افتراقی سلول های خونی (CBC with diff)، سطح پلاکت، عملکرد کبدی (بیلی روبین، آسپارتات آمینوترانسفراز، آلانین آمینوترانسفراز و آلکالین فسفاتاز) و کراتینین سرم در ابتدای درمان و سپس به صورت دوره ای پایش شود.
-سطح اوریک اسید و الکترولیت های سرم (کلسیم، پتاسیم، فسفات) پایش شود.
-وضعیت هیدراسیون بیمار و محل انفوزیون پایش شود.
-میزان خطر بروز بدخیمی های ثانویه ارزیابی شود و اهمیت پایش طولانی مدت سرطان ثانویه به بیمار گوشزد شود.
-برای جلوگیری از نشت دارو به بافت، محل انفوزیون به دقت پایش شود. نشت دارو ممکن است به پوسته ریزی یا نکروز بافت منجر شود (در صورت نشت از دکسرازوکسان یا DMSO استفاده شود).
-بیمار از لحاظ بروز تغییرات پوستی پایش شود.
-به بیمار گوشزد شود که در طول درمان با این دارو، دریافت هرگونه واکسن زنده ممنوعیت دارد.
-محل تزریق از لحاظ بروز قرمزی، کاهش خون بازگشتی یا تورم به دقت پایش شود.
-به منظور جلوگیری از بروز تهوع و استفراغ، داروهای ضدتهوع مناسب برای بیمار تجویز گردد.
-به بیمار گوشزد شود که بروز عوارضی از قبیل تنفس کوتاه، ادم و خستگی را به سرعت گزارش کند.
-اهمیت هیدراته بودن به بیمار آموزش داده شود.
-در بیمارانی که سابقه درمان با داروهای این دسته، رادیوتراپی قفسه سینه، بیماری کبدی، نارسایی قلبی و کلیوی دارند، با احتیاط تجویز شود.
-به بیمار هشدار داده شود که پس از دریافت دارو، امکان قرمز شدن رنگ ادرار وجود دارد.
تداخلات دارویی
تداخل دارویی ممکن است عملکرد دارو ها را تغییر و خطر ابتلا به عوارض جانبی جدی را افزایش دهد. یک لیست از تمام دارو هایی (ازجمله دارو های با نسخه / بدون نسخه و دارو های گیاهی) که استفاده میکنید تهیه کرده و آن را با دکتر و داروساز خود به اشتراک بگذارید. دوز دارو مصرفی خود را بدون مشورت با دکتر خود تغییر نداده و یا مصرف دارو را ترک نکنید.
برخی از دارو هایی که ممکن است با این دارو تداخل کنند عبارتند از:
دیگوکسین، پروژسترون، استرپتوزوسین، استاوودین، تراستوزوماب، زیدوودین.
سایر دارو هایی که میتوانند بر حذف و عملکرد دوکسوروبیسین از بدن شما تأثیر بگذارند عبارتند از ضد قارچ های آزولی(مانند کتوکونازول)، مسدود کننده های کانال کلسیم (به عنوان مثال وراپامیل، نیفدیپین)، ریفامایسین ها (مانند ریفابوتین)، قرص مخمر سنت جان، دارو های مورد استفاده برای درمان تشنج (مانند کاربامازپین، فنی توئین، فنوباربیتال، پریمیدون).
در هنگام مصرف دوکسوروبیسین از خوردن غذا ها یا محصولات حاوی زردچوبه (کورکومین) اجتناب نمایید زیرا ممکن است اثرات دوکسوروبیسین را کاهش دهد. برای جزئیات بیشتر با پزشک خود و یا مسئول داروخانه مشورت کنید.
اشکال دارویی
Inj : 10 mg ,50 mg
