گروه دارویی
پیشینه دارو
ایرینوتکان – Irinotecan یک مشتق کامپتوتسین است که در عملکرد آنزیم توپوایزومراز ۱ تداخل کرده و در سنتز DNA و RNA اختلال ایجاد می کند.
موارد مصرف
Irinotecan یک مشتق آلکالوئیدیی camptothecin است که از camptotheca acuminata حاصل می شود. مشتقات camptothecin مهار کننده های آنزیم توپوایزوماز I می باشند و بنابراین به صورت اختصاصی در فاز S در همانند سازی DNA دخالت می کنند و از سنتز اسیدنوکلئیک جلوگیری می کنند. Irinotecan به تنهایی و یا همراه با fluorouracil در درمان سرطان متاستاتیک کولورکتال تجویز می گردد. همچنین در درمان دیگر تومورهای سفت مثل تومورهای ریه امتحان شده است.
عوارض دارو
عوارضی که ممکن است این دارو داشتخ باشد عبارت است از:
گشادی عروق، سندرم کولینرژیک (افزایش تعریق، گرگرفتگی، افزایش حرکات پریستالتیک روده، ریزش اشک، تنگی مردمک، رینیت، ریزش غیرعادی بزاق یا سیالوره)، درد، سرگیجه، بی خوابی، سردرد، لرز، ریزش مو، افزایش تعریق، راش پوستی، کاهش وزن، کم آبی بدن
اسهال، تهوع، درد شکمی، استفراغ، کرامپ شکمی، بی اشتهایی، یبوست، موکوزیت، نفخ، التهاب دهان
هشدار دارویی
-پیش از شروع درمان، تست بارداری در زنان متاهلی که در سنین باروری می باشند، الزامی است.
-در صورت نیاز پیش از دریافت دارو، دارو های ضدتهوع مناسب برای بیمار تجویز گردد (پتانسیل تهوع آوری ایرینوتکان، متوسط است).
-شمارش افتراقی سلول های خونی (CBC with diff)، سطح پلاکت و هموگلوبین پیش از هر دوز ارزیابی شود.
-سطح بیلی روبین و الکترولیت ها (در صورت اسهال شدید) پایش شود.
-بیمار از لحاظ بروز واکنش های کولینرژیک، حرکات روده، اسهال فوری یا تاخیری (ممکن است کشنده باشد)، وضعیت هیدراسیون، سپسیس، موکوزیت، التهاب دهان، سمیت ریوی و واکنش های ازدیاد حساسیت پایش گردد.
-برای جلوگیری از نشت دارو به بافت و بروز التهاب، محل انفوزیون به دقت پایش شود.
-در صورت سابقه رادیوتراپی شکم یا لگن، ریسک بالای نوتروپنی و سالمندان با بیماری های زمینه ای با احتیاط مصرف شود و بیمار به دقت پایش شود.
-تست ژنوتیپ UGT1A1 به طور گسترده استفاده نمی شود و فقط در صورت بروز سمیت دارویی، کاهش دوز دارو توصیه می گردد.
تداخلات دارویی
مصرف همزمان این دارو با سایر ترکیبات ضد نئوپلاسم، عوارض جانبی این دارو ها و سرکوبگر مغز استخوان ناشی از آن ها را تشدید می کند . در بیماران سرطانی نشان داده شده که مصرف همزمان هیپریکوم حین درمان با ایرینوتکان سبب کاهش غلظت پلاسمایی شده است. مصرف همزمان دگزامتازون با این دارو باعث افزایش غلظت سرمی ایرینوتکان می شود . عوارض لنفوسیتی و هیپرگلیسمی در مصرف هم زمان دگزامتازون با ایرینوتکان دیده شده است .
اشکال دارویی
Inj : 20 mg/ml IV Drip Inj : 100 mg/5 ml, 40 mg/2 ml Inj for Inhalation
