گروه دارویی
پیشینه دارو
کلومیفن – Clomiphene عمدتاً دارای اثرات ضد استروژنی بوده و بعضاً خواص استروژنی نیز دارد. این دارو با اتصال رقابتی به گیرنده های استروژن در سلول های هیپوتالاموس، مانع اثر مهاری استروژن بر آزادشدن گنادوتروپین ها و در نتیجه افزایش LH و FSH میگردد. افزایش ترشح گنادوتروپین ها موجب بلوغ فولیکول های تخمدانی، افزایش پیک LH قبل از تخمک گذاری، تخمک گذاری و در نهایت تکامل جسم زرد میشود. در ناباروری مردان نیز از طریق افزایش ترشح LH و FSH، اثر درمانی خود را اعمال میکند.
موارد مصرف
کلومیفن – Clomiphene برای درمان ناباروری ناشی از کاهش یا فقدان تخمک گذاری در زنان و نیز ناباروری مردانی که تولید اسپرم در آن ها کافی نیست ، به کار برده می شود. این ترکیب همچنین در درمان بی کفایتی عملکرد جسم زرد و نیز تشخیص نارسایی محور هیپوتالامیک-هیپوفیز- غده فوق کلیه مفید می باشد. به منظور ارزیابی عمل تخمدان ها در تخمک گذاری نیز استفاده شده است.
عوارض دارو
همه دارو ها ممکن است عوارض جانبی ایجاد کنند. اما بسیاری از مصرفکنندگان نیز هیچ نوع عارضه ای بروز نمیدهند. یک سری از عوارض نیز بعد از گذشت مدت کوتاهی از مصرف دارو، از بین میروند.
در برخی از زنانی که این دارو را مصرف میکنند به ویژه در اولین دوره مصرف، یک بیماری به نام سندرم تحریک بیش از حد تخمدان (OHSS) دیده میشود. که دارای علائمی که در ادامه گفته خواهد شد، میباشد. در صورت بروز هریک از این علائم، سریعاً پزشک خود را در جریان بگذارید:
درد شدید شکمی
احساس شدید بادکنک در معده
تهوع
استفراغ
اسهال
افزایش وزن شدید
تنگی نفس
ضربان سریع قلب
تغییرات ادرار
-عوارض شایع داروی کلومیفن عبارتند از:
گُرگرفتگی (گرما، قرمزی، یا گزگز)
حساسیت و درد سینه
سردرد
خونریزی در میانه دوره قاعدگی و لکه بینی
-در صورت مشاهده علائم زیر مصرف داروی کلومیفن را متوقف و به پزشک خود اطلاع دهید:
احساس درد یا فشار در لگن، بزرگ شدن ناحیه لگنی
مشکلات بینایی
احساس تابش نور در گوشه چشمها
افزایش حساسیت چشم به نور
خونریزی وخیم واژینال
بروز هرگونه عارضه غیرمنتظره دیگر، که فکر میکنید به دلیل مصرف داروی کلومیفن است را به پزشک خود اطلاع دهید.
در صورت بروز علائم واکنش آلرژیک از جمله ورم، کهیر، مشکل در تنفس، تورم صورت، دهان، لب ها و گلو به اورژانس مراجعه نمایید.
هشدار دارویی
-انجام تست بارداری پیش از شروع درمان و پیش از هر دوره مجدد درمان الزامی می باشد (از باردار نبودن بیمار اطمینان حاصل شود).
-معاینات لگنی پیش از هر دوره درمان ارزیابی شود.
-وضعیت چربی بیمار در ابتدای درمان پایش شود و در صورت خطر بروز سطح بالای تری گلیسرید، به صورت دوره ای نیز ارزیابی گردد.
– لازم است که بیمار از لحاظ تخمک گذاری پایش گردد (سطح استرادیول سرم، پروژسترون، هورمون LH و پایش با امواج فراصوت).
– مصرف صحیح دارو به بیمار آموزش داده شود (مانند اندازه گیری دمای پایه بدن و زمان رابطه جنسی).
پیش از شروع درمان:
-سطح استروژن و تری گلیسرید سرم پایش شود.
-نارسایی اولیه هیپوفیز یا تخمدان، سرطان اندومتر، اندومتریوز، اختلالات آدرنال، اختلالات تیروئیدی، سطح بالای پرولاکتین و ناباروری مرد ارزیابی شود.
سندرم تحریک بیش از حد تخمدان:
-لازم است که بیمار از لحاظ بروز علایم سندرم تحریک بیش از حد تخمدان (درد شدید شکمی، احساس شدید بادکنک در معده، استفراغ، اسهال، افزایش وزن شدید، تنگی نفس یا تغییرات ادرار) ارزیابی شود و به بیمار گوشزد شود که این علایم را به سرعت گزارش کند.
تداخلات دارویی
تداخلات دارویی ممکن است عملکرد و تأثیر دارو ها را تغییر دهد یا باعث افزایش ریسک بروز عوارض جانبی آن ها شود. بنابراین برای مصرف داروی کلومیفن، لیست تمام دارو هایی که مصرف میکنید اعم از دارو های تجویزی و غیر تجویزی (گیاهی، مکمل و …) را با پزشکتان در میان بگذارید.
اشکال دارویی
Tab : 50 mg
