گروه دارویی
خواب آور های آرام بخش و ضد جنون ها
پیشینه دارو
مکانیسم اثر پرفنازین – Perphenazine مانند سایر داروهای فنوتیازینی است. به طور کلی فنوتیازین های پیپرازینی آثار اکستراپیرامیدالی بیشتر از سایر زیرگروه ها دارند اما آثار آرام بخش، کاهندگی، فشار خون و کدورت عدسی ناشی از آن ها نسبت به سایر زیرگروه ها کمتر است.
موارد مصرف
پرفنازین – Perphenazine یک داروی آنتی سایکوتیک است که در دسته فنوتیازین قرار داد و در درمان اسکیزوفرنی و حالات روانی، مانیا و درمان کمکی کوتاه مدت اضطراب شدید، تحریکات روانی حرکتی، هیجان و تحریکات رفتاری شدید و ناگهانی، و همچنین استفراغ و تهوع شدید به کار میرود.
پرفنازین اثر متوسط آنتی کولینرژیک، اثرات خفیف تا متوسط خوابآور و تأثیرات خارج هرمی قوی دارد. همچنین اثرات ضد استفراغی قدرتمندی نیز دارد. اثر اصلی دارو، اثرات آنتی دوپامینرژیک میباشد.
عوارض دارو
همه دارو ها ممکن است عوارض جانبی ایجاد کنند. اما بسیاری از مصرف کنندگان نیز هیچ نوع عارضه ای بروز نمیدهند. یک سری از عوارض بعد از گذشت مدت کوتاهی از مصرف دارو، از بین میروند. در صورت بروز مستمر هریک از عوارض میبایست به پزشک اطلاع داده شود:
احساس سرگیجه، خواب آلودگی و تاری دید: در این شرایط از رانندگی کردن و کار با ابزار خودداری نمایید.
افزایش وزن غیر طبیعی
خستگی
خشکی دهان
سفتی و اسپاسم عضلات،لرز و تکان خوردن غیر عادی دست و پاها: این علائم به ندرت اتفاق میافتند اما در صورت آزار دهنده شدن هر کدام از این موارد، به پزشک خود اطلاع دهید.
نکته مهم: اگر شما تجربه علائمی مانند سفتی عضلات، تب بسیار بالا، احساس گیجی، ضربان قلب سریع و تعریق داشتید، باید با دکتر خود تماس بگیرید. این نشانهها میتواند نشانهای از یک بیماری نادر شناخته شده به نام سندرم نورولپتیک بدخیم (neuroleptic malignant syndrome) است.
اگر شما هر علائم دیگری دارید که احساس میکنید به خاطر استفاده از پرفنازین میباشد، با پزشک خود مشورت کنید.
هشدار دارویی
-این دارو در موارد زیر باید با احتیاط فراوان مصرف شود:
الکلسیم حاد، دیسکرازی خونی، اسیب شدید مغزی، تصلب عروق مغزی، کاهش ذخیره قلبی مانند بیکفایتی دریچه میترال، بی کفایتی عروق مغزی، فئوکروموسیتوم، بی کفایتی کلیه، سندرم Reye، عیب کار کبد و سابقه حساسیت به هر یک از فنوتیازینها.
-بررسی حرکت غیرطبیعی و مشاهده دقیق علائم اولیه دیسکینزی، در طول درمان بطور منظم، بویژه در سالخوردگان و بیمارانی که مقادیر زیاد دارو دریافت می کنند،توصیه میشود.
-دوره درمان با این دارو باید کامل شود. این دارو نباید بیش از مقدارتجویز شده مصرف شود.
-برای حصول اثرات درمانی مطلوب، ممکن است چند هفته زمان مورد نیاز باشد.
-در صورتی که یک نوبت مصرف دارو فراموش شود، اگر رژیم درمانی بصورت یک نوبت مصرف در روز باشد، به محض به یاد آوردن در همان روز، نوبت فراموش شده باید مصرف شود. درغیر اینصورت، از مصرف نوبت فراموش شده باید خودداری شود. اگر رژیم درمانی بصورت چند نوبت در روز باشد،به محض به یادآوردن طی یک ساعت ، آن نوبت باید مصرف شود. در غیر این صورت از مصرف نوبت فراموش شده یا دوبرابر کردن مقدار مصرف بعدی باید خودداری گردد.
-قبل از قطع مصرف دارو، باید به پزشک مراجعه شود. قطع تدریجی مصرف دارو ممکن است ضروری باشد.
-از مصرف فرآوردههای حاوی الکل و سایر داروهای مضعف CNS با این دارو باید خودداری گردد.
-هنگام برخاستن ناگهانی از حالت خوابیده یا نشسته ، باید احتیاط نمود.
-در صورت نیاز به هرگونه عمل جراحی یا درمان اورژانس، پزشک باید از مصرف این دارو آگاه گردد.
-هنگام رانندگی یا کار با ماشینآلاتی که نیاز به هوشیاری دارند، باید احتیاط نمود.
-هنگام ورزش، در هوای گرم یاهنگام حمام آب گرم، به علت احتمال بروز شوک حرارتی باید احتیاط نمود.
-این دارو ممکن است سبب بروز خشکی دهان شود. در صورت تداوم خشکی به مدت بیش از دو هفته ، باید به پزشک مراجعه نمود.
تداخلات دارویی
تداخل دارویی ممکن است عملکرد دارو ها را تغییر و خطر ابتلا به عوارض جانبی جدی را افزایش دهد. یک لیست از تمام دارو هایی (ازجمله دارو های با نسخه / بدون نسخه و دارو های گیاهی) که استفاده میکنید تهیه کرده و آن را با دکتر و داروساز خود به اشتراک بگذارید. دوز داروی مصرفی خود را بدون مشورت با دکتر خود تغییر نداده و یا مصرف دارو را ترک نکنید.
برخی دارو ها ممکن است با داروی پرفنازین تداخل دارویی داشته باشند، این دارو ها عبارتند از: دارو های درمان پارکینسون (مانند بروموکریپتین، لوودوپا، پرگولید (pergolide))، گوانتیدین (Guanethidine)، داروهای حاوی آنزیم های کبدی که پرفنازین را از بدن شما حذف میکنند (مانند آمیودارون، دولوکستین، فلوکستین و پاروکستین).
بسیاری از دارو ها علاوه بر پرفنازین ممکن است ریتم قلب (طولانی شدن زمان QT) را تحت تأثیر قرار دهند، از جمله: آمیودارون (amiodarone)، دوفتیلید (dofetilide)، پیموزاید (pimozide)، پروکائین آمید (procainamide)، کینیدین (quinidine)، سوتالول (sotalol)، آنتی بیوتیک های ماکرولید (مانند اریترومایسین).
دارو های خاصی که در ادامه نام میبریم، میتوانند خطر عوارض جانبی داروی پرفنازین (مانند تنفس آهسته ، خواب آلودگی شدید و سرگیجه) را چندین برابر کنند، اگر دارو هایی از جمله: الکل، ماری جوانا، دارو های خواب و یا ضد اضطراب (مانند دیازپام (diazepam)، زولپیدم (zolpidem))، آنتی هیستامین ها (از قبیل ستیریزین (cetirizine)، دیفن هیدرامین (diphenhydramine))، شل کننده های عضلانی و دارو های ضد درد و مسکن (مانند کدئین) را استفاده میکنید، به پزشک یا داروساز خود اطلاع دهید.
برچسب بر روی تمام دارو های خود را (مانند دارو های آلرژی یا سرفه و سرماخوردگی) بررسی کنید چرا که برخی از آن ها از موادی تشکیل شدهاند که باعث خواب آلودگی میشوند. از داروساز خود در مورد استفاده از آن ها سؤال کنید تا با خیال راحت بتوانید از این دارو ها استفاده کنید.
اشکال دارویی
Coated Tab: 2 mg , 4 mg , 8 mg Inj : 5 mg/ml
