تعریف بیماری
ضربان قلب سریعتر از حد نرمال را تپش قلب گویند. یک قلب سالم در فرد بالغ هنگامی که شخص در حالت استراحت است به طور معمول ۶۰ تا ۱۰۰ بار در دقیقه می تپد.
اگر شما مبتلا به تپش قلب هستید ، سرعت در حفره های بالایی و یا حفره های پایینی قلب و یا هر دو، به طور چشمگیری افزایش می یابد. ضربان قلب توسط سیگنال های الکتریکی ارسال شده در سراسر بافت قلب کنترل می شود. تپش قلب هنگامی رخ می دهد که اختلالی در قلب بوجود آمده و سیگنال های الکتریکی با سرعت بالا تولید شود. در برخی موارد، تپش قلب ممکن است هیچ علامت یا عوارضی نداشته باشد. با این حال، تپش قلب به طور جدی می تواند عملکرد طبیعی قلب را مختل کند، باعث افزایش خطر ابتلا به سکته مغزی شده و یا باعث گرفتگی و مرگ ناگهانی قلبی شود.
درمان ممکن است به کنترل ضربان قلب کمک کند و همچنین می توان با مدیریت بیماری هایی که باعث تپش قلب می شود به طور موثری این بیماری را درمان کرد.
علائم بیماری
هنگامی که ریتم ضربان قلب بیش از حد تند باشد، قلب به طور موثری خون را به سایر قسمت های بدن پمپ نمی کند، بدین ترتیب اعضا و بافت ها از اکسیژن بی بهره می شوند.
این امر می تواند باعث ایجاد علایم تپش قلب شود شامل موارد زیر:
•سرگیجه
•تنگی نفس
•احساس سبکی سر
•افزایش سرعت نبض
•تپش قلب که همراه با ناراحتی است ، نامنظم شدن ضربان قلب و یا یک احساس سنگینی در قفسه سینه
•درد قفسه سینه
•غش کردن (سنکوپ)
برخی از افراد مبتلا به تپش قلب، هیچ نشانه ای ندارند، و این وضعیت تنها در طی یک معاینه جسمی و یا بررسی وضعیت قلب با انجام نوار قلبی مشخص می شود.
علت بیماری
ضربان قلب نرمال
تپش قلب هنگامی بوجود می آید که اختلالی در عملکرد طبیعی جریان الکتریکی که کنترل کننده سرعت عمل پمپاژ خون در قلب است، بوجود می آید. موارد زیادی می تواند باعث ایجاد یا تشدید مشکلات سیستم الکتریکی قلب شود. این عوامل عبارتند از:
•آسیب به بافت قلب به دلیل بیماری قلبی
•مسیر الکتریکی غیر طبیعی کنونی قلب که از بدو تولد وجود داشته است. (مادرزادی)
•بیماری یا ناهنجاری مادرزادی قلب
•فشار خون بالا
•سیگار کشیدن
•تب
•نوشیدن الکل بیش از حد
•نوشیدن بیش از حد نوشابه های کافئین دار
•اثر جانبی اغلب داروها
•سوء مصرف داروهای روانگردان، مانند کوکائین
•عدم تعادل الکترولیت ها، مواد معدنی لازم برای هدایت پیامهای الکتریکی
•تیروئید پر کار (هیپرتیروئیدی)
در برخی موارد، علت دقیق وجود بیماری تپش قلب مشخص نیست.
مدارهای الکتریکی قلب
قلب شما از چهار حفره تشکیل شده است.دو حفره بالایی (دهلیز) و دو حفره پایینی (بطن ها). ریتم قلب شما به طور معمول توسط یک ضربان ساز طبیعی یعنی گره سینوسی واقع در دهلیز راست، کنترل می شود. گره سینوسی، پالس های الکتریکی ای تولید می کند که به طور طبیعی شروع کننده هر ضربان قلب است.
از گره سینوسی، پالس های الکتریکی در سراسر دهلیز حرکت کرده، و باعث می شود عضلات دهلیز منقبض شده و خون را به بطن ها پمپ کند. سپس پالس های الکتریکی به مجموعه ای از سلول ها به نام گره دهلیزی (گرهAV) می رسند که معمولا تنها مسیر برای عبور سیگنال ها از دهلیز به بطن ها می باشد.
گره AV سیگنال های الکتریکی را قبل از رسیدن به بطن کند می کند. این تاخیر اندک باعث می شود تا بطن ها از خون پر شوند. هنگامی که پیامهای الکتریکی به عضلات بطن می رسند، انقباض پیدا کرده، و باعث می شود تا خون به ریه ها و سایر نقاط بدن پمپ شودند.
انواع تپش قلب
تپش قلب هنگامی بوجود می آید که مشکلی در سیگنال های الکتریکی تولیدکننده ضربان قلب بوجود می آید و باعث می شود سریعتر از حالت طبیعی بتپد. انواع شایع تپش قلب عبارتند از:
•فیبریلاسیون دهلیزی: در فیبریلاسیون دهلیزی ریتم ضربان قلب سریع است که ناشی از پالس های الکتریکی نامنظم در دهلیز می باشد. این سیگنال ها باعث انقباضات سریع، ضعیف و ناهماهنگ دهلیز می شود. سیگنال های الکتریکی نامنظم گره AV را بمباران کرده، و معمولا باعث ایجاد ریتم نامنظم و سریع بطن می شود. فیبریلاسیون دهلیزی می تواند موقتی باشد، اما برخی از موارد نمی تواند بدون درمان پایان یابد.
اکثر افراد مبتلا به فیبریلاسیون دهلیزی برخی از اختلالات ساختاری قلب مانند بیماری های قلبی یا فشار خون بالا دارند. عوامل دیگری که ممکن است منجر به فیبریلاسیون دهلیزی شوند عبارتند از اختلالات دریچه قلب، پرکاری تیروئید یا مصرف الکل زیاد.
•فلوتر یا لرزش دهلیزی: فلوتر دهلیزی سرعت بسیار تند اما به طور منظم دهلیز ناشی از مدار نامنظم در داخل دهلیز است که این سرعت بالا منجر به انقباضات ضعیف دهلیزی می شود. سیگنال هایی که با سرعت بالا به گره AV وارد می شود موجب تپش بطنی با سرعت بالا و گاهی اوقات نامنظم می شود. حملات فلوتر دهلیزی ممکن است به خودی خود بهبود یابد، و یا اگر درمانی در این زمینه صورت نگیرد این بیماری همچنان ماندگار خواهد بود.
افرادی که تجربه فلوتر دهلیزی را دارند اغلب فیبریلاسیون دهلیزی را در زمان های دیگری تجربه کرده اند.
•تپش بطنی فوقانی (SVTs): که جایی در بالای بطن، بوسیله جریان های غیر طبیعی در قلب ایجاد می شود، معمولا در هنگام تولد دیده می شود، و باعث ایجاد یک حلقه از سیگنال های تداخل یافته می گردد.
در یکی از انواع SVT، وجود اختلال در گره AV باعث تقسیم شدن سیگنال الکتریکی به دو قسمت می شود ، که یک سیگنال به بطن و دیگری به پشت دهلیز فرستاده می شود. یکی دیگر از اختلالات شایع وجود یک مسیر الکتریکی اضافی از دهلیز به بطن ها است که گره AV را دور می زد. این امر ممکن است باعث ایجاد سیگنالی شود که یک مسیر را بالا و مسیر دیگر را به پایین هدایت می کند. سندرم ولف پارکینسون وایت، نشان دهنده اختلال مربوط به مسیر اضافی است.
•تپش بطنی: با سرعت بالا که به دلیل سیگنال های الکتریکی غیر طبیعی در بطن بوجود آمده است و این سرعت بالا اجازه نمی دهد که بطن ها به میزان مناسبی از خون پر شوند و یا به اندازه کافی منقبض شوند تا خون کافی به بدن برسد. تپش بطنی، تهدید کننده حیات به شمار می آید که در اغلب موارد یک اورژانس پزشکی به شمار می رود.
•فیبریلاسیون بطنی: فیبریلاسیون بطنی زمانی رخ می دهد که پالس های الکتریکی تند و نامنظم بطن ها به جای پمپاژ خون لازم به بدن موجب لرزش غیرموثر آن می شود. اگر قلب به ریتم طبیعی خود در مدت چند دقیقه بازنگردد این مشکل حاد تلقی شده و کشنده می شود.
بسیاری از افرادی که دچار فیبریلاسیون بطنی می شوند بیماری قلبی زمینه ای داشته اند یا یک واقعه آسیب زای جدی را تجربه کرده اند، مانند موقعی که در صاعقه، برق زده می شوند.
عوارض بیماری
عوارض تپش قلب با توجه به شدت آن و عواملی مانند نوع تپش قلب، سرعت و طول مدت ضربان مداوم قلب ، و وجود شرایط دیگر قلبی متفاوت است.
عوارض احتمالی عبارتند از:
•لخته شدن خون که می تواند باعث سکته مغزی یا حمله قلبی شود
•ناتوانی قلب در پمپ کردن خون کافی (نارسایی قلب)
•غش کردن مکرر و کوتاه
•مرگ ناگهانی، که معمولا فقط با تپش بطنی یا فیبریلاسیون بطنی همراه است.
پیشگیری و تشخیص بیماری
موثر ترین راه برای جلوگیری از تپش قلب کاهش خطر ابتلا به بیماری های قلبی است. اگر شما در حال حاضر بیماری قلبی دارید، بر آن نظارت داشته و برنامه درمانی خود را جهت کاهش خطر ابتلا به تپش قلب پیگیری کنید.
جلوگیری از بیماری های قلبی
در صورت وجود بیماری، آن را درمان کنید و یا از عوامل خطر زا که ممکن است به بیماری قلبی منجر شود، خودداری کنید.
به موارد زیر توجه کنید:
•ورزش کنید و رژیم غذایی سالم داشته باشید. روشی برای زندگی برگزینید که در آن قلبی سالم دارید واین کار را با ورزش منظم و داشتن رژیم غذایی سالم و کم چرب که غنی از میوه ها، سبزیجات و غلات سبوس دار است، انجام دهید.
•در حفظ وزن سالم کوشا باشید. داشتن اضافه وزن خطر ابتلا به بیماری های قلبی را افزایش می دهد.
•فشار خون و سطح کلسترول را تحت کنترل داشته باشید. تغییراتی در شیوه زندگی بوجود آورید و داروها را طبق تجویز پزشک جهت اصلاح فشار خون یا کلسترول بالا مصرف کنید.
•سیگار نکشید. اگر سیگار می کشید و نمی توانید مصرف آن را قطع کنید، با پزشک خود در مورد استراتژی ها و یا برنامه ای که به شما در ترک عادت سیگار کشیدن کمک می کند، صحبت کنید.
•در حد اعتدال الکل مصرف کنید. در صورت مصرف الکل، در حد اعتدال مصرف کنید. در برخی از شرایط توصیه می شود که به طور کامل از نوشیدن الکل پرهیز کنید. از پزشک خود با توجه به شرایط خاص بوجود آمده توصیه های ویژه ای دریافت کنید. اگر شما نمی توانید مصرف الکل را کنترل کنید با پزشک خود در مورد برنامه ای برای ترک نوشیدن و مدیریت رفتار مربوط به سوء مصرف الکل، کمک بخواهید.
•از مصرف داروهای روانگردان خودداری کنید. از محرک هایی مانند کوکائین استفاده نکنید. با پزشک خود در مورد برنامه ای مناسب برای پایان دادن به استفاده از مواد مخدر روانگردان صحبت کنید.
• از داروهای بدون نسخه با احتیاط. استفاده کنید. برخی از داروهایی که در سرماخوردگی و یا سرفه استفاده می شود حاوی مواد محرکی می باشد که باعث تند شدن ضربان قلب می شود. از پزشک خود بپرسید که از مصرف چه داروهایی باید اجتناب کنید.
•محدود کردن کافئین. اگر شما نوشابه های کافئین دار مصرف می کنید، در حد اعتدال مصرف کنید.
•استرس را کنترل کنید. از تنش های غیر ضروری اجتناب کنید و تکنیک های مقابله با استرس طبیعی را با روشی سالم یاد بگیرید.
•برای معاینات برنامه ریزی شده حتما حضور داشته باشید. معایناتبدنی منظمی داشته باشید و هر گونه علایم یا نشانه ای را با پزشک خود در میان بگذارید.
کنترل و درمان بیماری قلبی موجود
اگر در حال حاضر بیماری های قلبی دارید، روشهایی وجود دارد که می توانید از گسترش خطر ابتلا به تپش قلب یا دیگر ناهنجاری های موجود جلوگیری کنید. مشکلات
•برنامه در نظر گرفته را دنبال کنید. مطمئن باشید که انجام برنامه درمانی را به درستی درک کرده اید، و تمام داروها را طبق دستور پزشک مصرف کنید.
•تغییرات بوجود آمده را بلافاصله گزارش دهید. اگر نشانه های بیماری تغییری کرده، بدتر شده و یا دچار علایم جدید شده اید، فورا” به پزشک خود اطلاع دهید.
اهداف درمان تپش قلب، کاهش سرعت ضربان قلب در زمان تند شدن ضربان ، جلوگیری از حملات آینده و به حداقل رساندن عوارض است.
توقف ضربان قلب شدید
ضربان قلب با ریتم تند، ممکن است به خودی خود رفع شود، و یا خود شما نیز قادر به کاهش سرعت ضربان قلب خود با استفاده از حرکات ساده فیزیکی باشید. با این حال، ممکن است به دارو یا درمان های پزشکی دیگری جهت کم کردن سرعت ضربان قلب نیاز باشد. راه های کاهش سرعت ضربان قلب عبارتند از:
•مانور واگ: پزشک ممکن است ، در زمانی که حملات ضربان قلب با سرعت بالا، شروع می شود. انجام مانور واگ را از شما بخواهد. مانور واگ بر عصب واگ تاثیر گذاشته، که به تنظیم ضربان قلب کمک می کند. مانور واگ عبارتند از: سرفه،به جلو خم شدن مثل اینکه در حال اجابت مزاج هستید، و قرار دادن کیسه یخ بر روی صورت.
•داروها: اگر انجام مانور واگ ریتم ضربان قلب را کاهش نمی دهد، در این صورت شما نیاز به تزریق داروی ضد تپش قلب برای بازگرداندن ضربان قلب به حالت طبیعی دارید. توصیه می شود این دارو در بیمارستان تزریق شود. پزشک همچنین ممکن است قرص ضد تپش تجویز کند، از قبیل، flecainide .Tambocorو یاpropafenone وRythmol، اگر در مورد انجام تمرینهای مانور واگ به نتیجه ای نرسیدید و همچنان دچار حملات ضربان قلب با ریتم تند می شوید از این داروها می توانید استفاده کنید.
•کاردیوورشن: در این روش، یک شوک به قلب از طریق paddle و یا patch به سینه وارد می شود. پالس های الکتریکی قلب را تحت تاثیر قرار داده و باعث بازیابی ریتم نرمال ضربان قلب می شود. این کار به طور معمول زمانی استفاده می شود که شما نیاز به کمک اورژانسی دارید و زمانی که داروها و یا مانورها در مورد شما موثر نیست.
جلوگیری از حملات ضربان قلب تند
با درمان های زیر، ممکن است از وقوع حمله های قلبی جلوگیری کنید.
•فرسایش(قطع) کاتاتر: این روش اغلب زمانی استفاده می شود که یک مسیر اضافی الکتریکی باعثافزایش ضربان قلب می شود. در این روش، کاتتر از طریق رگ های خونی به قلب متصل می شوند. الکترودهای موجود در نوک کاتتر می توانند گرما، سرمای شدید، یا انرژی فرکانس رادیویی را در مسیر الکتریکی اضافی قرارداده، و از ارسال سیگنال های الکتریکی جلوگیری کنند. این روش به خصوص در تپش قلب با منشاء فوق بطنی بسیار مؤثر است. فرسایش سوند می تواند برای درمان فیبریلاسیون دهلیزی و فلوتر دهلیزی مورد استفاده قرار گیرد.
•داروها: داروهای ضد آریتمی هنگامی که به صورت منظم مصرف شود از ایجاد ضربان قلب با ریتم تند جلوگیری می کند. داروهای دیگری که ممکن است تجویز شود – یا به عنوان جایگزین و یا در ترکیب با داروهای ضد آریتمی – از جمله این موارد می باشند: مسدود کننده های کانال کلسیم، مانند دیلتیازم (Cardizem) و وراپامیل (Calan) یا مسدود کننده های بتا مانند متوپرولول (Lopressor ، Toprol) و esmolol(Brevibloc) .
•ضربان ساز: ضربان ساز یک دستگاه کوچک است که با جراحی در زیر پوست کاشته می شود. وقتی که دستگاه ضربان قلب غیر طبیعی را احساس می کند، این دستگاه پالس الکتریکی را از خود ساطع میکند، که به قلب کمک می کند تا ضربان طبیعی را از سر گیرد.
•کاشت cardioverter-defibrillator: اگر در معرض خطر حملات تپش قلب هستید، پزشک شما ممکن است کاشت (cardioverter-defibrillator (ICD را توصیه کند. این دستگاه، که به اندازه تلفن همراه است، با عمل جراحی در سینه شما کاشته می شود. ICD به طور مداوم بر ضربان قلب نظارت دارد، افزایش ضربان قلب را تشخیص و دقیقا کالیبره شوک الکتریکی جهت بازگرداندن ریتم طبیعی قلب را مورد بررسی قرار می دهد.
•جراحی: عمل جراحی باز قلب در برخی از موارد جهت از بین بردن مسیر الکتریکی اضافی بکار می رود . در نوع دیگری از عمل جراحی، که موسوم به روش ماز است، جراح برش کوچکی در بافت قلب جهت ایجاد یک الگو در بافت صدمه دیده قلب ایجاد می کند. از آنجا که در بافت اسکار یافته جریان الکتریسیته عبور نمی کند ، این امر با پالس های الکتریکی سرگردان که باعث ایجاد برخی از انواع تپش قلب می شود، تداخل ایجاد می کند. جراحی معمولا زمانی مورد استفاده قرار می گیرد که دیگر گزینه های درمانی کارساز نبوده و یا جهت درمان اختلالات دیگر قلبی بکار برده می شود.
جلوگیری از لخته شدن خون
در برخی از افراد با سابقه تپش قلب، خطر ایجاد لخته خون بالا است که این امر می تواند باعث سکته مغزی یا حمله قلبی شود. پزشک شما ممکن است یک داروی رقیق کننده ، مانند ( dabigatran (Pradaxa و وارفارین warfarin (کومادین) Coumadin را جهت کاهش خطر ابتلا به سکته تجویز کند.
درمان بیماری زمینه ای
اگر یکی دیگر از موارد پزشکی باعث ایجاد تپش قلب شده است – برای مثال، نوعی از بیماری های قلبی یا پرکاری تیروئید – درمان مشکل زمینه ای می تواند در پیشگیری یا به حداقل رساندن حملات تپش قلب موثر باشد.
مقابله با استرس و پشتیبانی
اگر شما برنامه ای مناسب برای مقابله با حملات ضربان قلب با ریتم تند داشته باشید، بدین طریق احساس آرامش بیشتری می کنید و شرایط را بهتر تحت کنترل خواهید داشت. با پزشک خود در این مورد گفتگو کنید:
•کی و چگونه از مانور واگ استفاده کنید
•چه زمانی به پزشک مراجعه کنید.
•چه زمانی مراقبت های اورژانسی حائز اهمیت هستند.
