گروه دارویی
پیشینه دارو
ترتینوئین – Tretinoin یک هورمون و آنالوگ ویتامین A است که احتمالاً با تغییر بیان ژنی باعث تغییر در ساخت پروتئین مربوط میگردد. دارو با عبور از غشاء سلولی به گیرندههای اختصاصی خود در سیتوپلاسم متصل شده و متعاقباً کمپلکس دارو-گیرنده با ورود به هسته سلولی به DNA متصل میشود.
بسته به نوع بافت، یا یک روند رونویسی (افزایش mRNA و در نتیجه افزایش ساخت پروتئین) شروع میشود و یا این که ترانسپراسیون بروز مینماید. چنانچه کمپلکس هورمون – گیرنده (گیرنده سیتوپلاسممی ترتینوئین) قادر به فعال نمودن عوامل رونویسی ژنی یاعامل پاسخ ده هورمونی نباشد، ترانسپراسیون بروز مینماید.
چنانچه بیان ژنی تضعیف گردد، پروتئین مربوط ساخته نمیشود. به نظر میرسد که ترانسپراسیون در تضعیف پدیده پیرپوستی ناشی از نور و هیپوپیگمنتاسیون پوست نقش داشته باشد.
موارد مصرف
ترتینوئین برای درمان موضعی آکنه ولگاریس به کار میرود. به علاوه از این دارو گه گاه در درمان اختلالات کراتینسازی 0پسوریازیس، ایکتیوز لایهای و کراتوزفولیکولی) و زگیل های صاف نیز استفاده میشود.
ترتینوئین ممکن است همراه با آنتی بیوتیک های سیستمیک برای درمان تمام درجات آکنه از جمله آکنه کونگلوباتا شدید (درجه17) مصرف شود، لیکن به تنهایی بر آن موثر نمیباشد. همچنین برای درمان کمکی هیپرپیگمنتاسیون، زبری و چین و چروک نرم پوست صورت ناشی از نور (photoaging) مصرف میشود. این دارو قادر به بهبود روند های بافتی پیری پوست ناشی از نور میباشد، لیکن قادر به ترمیم کامل صدمات ناشی از نور یا حذف تمام چین و چروک های پوست نمیباشد.
عوارض دارو
گزش پوست، خشکی موضع، هیپوپیگمانته شدن، قرمزی محل استعمال، تحریک محل استعمال، پوسته ریزی موضع، خارش محل استعمال، سوزش محل استعمال، هایپرپیگمانته شدن، درماتیت محل استعمال، درد محل استعمال از عوارض جانبی این دارو می باشد.
هشدار دارویی
-قرمزی و کنده شدن پوست ممکن است متعاقب چند روز استعمال دارو بروز نماید که البته با گذشت زمان فروکش مینماید.
-از تماس دارو با چشم ها، دهان، بینی و غشاءهای مخاطی اجتناب شود.
-به طور همزمان با سایر عوامل پوسته ریز مصرف نشود (میتواند با تناوب ۱۲ ساعته با بنزوئیل پراکسید مصرف گردد).
-دارو بر زخم های باز و پوست آفتابسوخته استعمال نشود.
-از مواجهه با نور ماوراءبنفش اجتناب گردد ودر طول ۶ ماهه اول درمان نیز مواجه شدن با نور خورشید نیز به حداقل برسد.
-احتمال افزایش حساسیت پوست به باد یا سرما وجود دارد.
-شواهد کافی برای مصرف دارو به مدت طولانیتر از ۴۸ هفته برای کاهش پیری پوست ناشی از نور در دسترس نمیباشد.
تداخلات دارویی
مصرف همزمان با دارو های موضعی میتواند خطر حساسیت پوستی را افزایش دهد.
استفاده از پاک کننده های پوست، فرآورده های آرایشی طبی و فرآورده های پوستی حاوی الکل خطر حساسیت پوستی را افزایش میدهند. از استفاده توام با ترتینوئین پرهیز شود.
قرار گرفتن در معرض نور خورشید میتواند واکنش های حساسیت پوستی را بدتر کند. از قرار گرفتن طولانی مدت یا بدون محافظ در مقابل آفتاب خودداری کنید.
اشکال دارویی
کپسول: ۱۰ میلی گرم
کرم موضعی: ۰.۵%
ژل موضعی: ۰.۰۵ تا ۰.۰۲۵%
لوسیون: ۰.۵%
