علائم هشداردهنده ای درباره نفخ که نباید نادیده بگیرید - بانک پزشکان - راهنمای پزشکی
علائم هشداردهنده ای درباره نفخ که نباید نادیده بگیرید

این روزها شاهد یک اپیدمی نفخ هستیم. علل از شرایط خوش خیم اما آزاردهنده مانند عدم تحمل لاکتوز تا تشخیص های جدی مانند سرطان متغیر است؛ اما چگونه متوجه می شوید که نفخ شکم شما گذراست یا نشانه چیزی نگران کننده تر؟

به گزارش بانک پزشکان به نقل از اوری دی هلث، زمانی که علائم شما ناشی از شرایطی است که نیاز به مراقبت فوری پزشکی دارد، به طور جدی نفخ می کنید. مهم است که با علائم و نشانه‌های هشداردهنده‌ ی شوم آشنا باشید و همچنین بدانید که در زمان نفخ شدید چه باید کنید.

علائم و نشانه های هشدار دهنده

کاهش وزن یکی از علائم هشدار دهنده اصلی برای نفخ شدید است. اگر متوجه شدید که بدون تغییر رژیم غذایی یا شروع یک دوره ی ورزشی جدید، بیش از چند پوند از وزن خود را دست داده اید، باید باعث نگرانیتان شود، به خصوص اگر ۱۰ درصد یا بیشتر از وزن بدن شما کم شده باشد. کاهش وزن می تواند ناشی از تومورهایی باشد که به روده ها فشار می آورند و باعث می شوند فقط بعد از صرف مقدار کمی غذا احساس سیری کنید.

آسیت تجمع غیر طبیعی مایع در شکم یا لگن است و می تواند باعث نفخ، افزایش وزن و بزرگ شدن سریع دور کمر شود. آسیت معمولاً به دلیل بیماری کبد ایجاد می شود، اما سرطان در حدود ۱۰ درصد مواقع مقصر است. مقدار زیادی مایعات می‌تواند باعث شود که شما باردار به نظر برسید. ترکیبی از نفخ و یرقان که چشم و پوست را زرد می‌کند، می‌تواند نشانه سرطانی باشد که به کبد سرایت کرده است، اگرچه ممکن است با انواع خوش‌خیم‌تر بیماری‌های کبدی مانند هپاتیت نیز رخ دهد.

درد شدید شکم و نفخ که به طور ناگهانی رخ می دهد، به خصوص اگر حالت تهوع و استفراغ نیز دارید، ممکن است نشانه انسداد روده از بافت اسکار یا فشار تومور بر روده باشد. مراقبت فوری پزشکی برای جلوگیری از عوارضی مانند سوراخ شدن روده که می تواند کشنده باشد، ضروری است. انسدادها دردناک هستند، زیرا بالای ناحیه مسدود شده در روده با پر شدن از غذا و شیره های گوارشی کشیده می شود. درد شدید می شود و ممکن است به صورت دوره ای رخ دهد زیرا روده ها سعی می کنند محتویات خود را از طریق ناحیه مسدود شده فشار دهند و دفع کنند.

وجود خون در مدفوع، خونریزی واژینال در بین قاعدگی، یا خونریزی واژینال پس از یائسگی می تواند با نفخ شدید همراه باشد. خوشبختانه، شایع ترین علل این علائم (بواسیر، سیکل قاعدگی نامنظم، فیبروم، آتروفی آندومتر) جدی ترین نیستند، اما خونریزی همیشه باید ارزیابی شود، زیرا می تواند نشانه سرطان، به ویژه سرطان روده بزرگ یا رحم باشد.

تب همراه با نفخ معمولاً به دلیل عفونت یا التهاب است. اگر تعداد گلبول های سفید خون نیز افزایش یافته باشد، عفونت باید فوراً به ویژه از منبع لگنی، ادراری یا گوارشی حذف شود.

 

۹ دلیل نفخ شدید که باید بدانید چه کاری در مورد آنها انجام دهید

سرطان تخمدان

محتمل ترین نیست، اما یکی از کشنده ترین هاست. اگرچه سرطان تخمدان تنها پنجمین سرطان شایع در زنان است، اما باعث مرگ و میر بیشتر از هر سرطان تناسلی دیگری می شود (بیشتر در زنان بالای ۵۰ سال). عوامل خطر شامل هرگز بچه دار نشدن ، چاقی، سابقه خانوادگی سرطان تخمدان،برخی از ناهنجاری های ژنتیکی و درمان طولانی مدت با هورمون درمانی جایگزین است. نفخ مداوم، احساس سیری سریعتر و درد لگن از علائم معمول هستند.

 

اگر نگران سرطان تخمدان هستید چه کاری باید انجام دهید

معاینه کامل لگن یا سونوگرافی ترانس واژینال بهترین راه برای تشخیص سرطان تخمدان است. آزمایش خون CA-125 یک آزمایش غربالگری قابل اعتماد نیست، اما می تواند برای پیگیری دوره درمان پس از تشخیص مفید باشد.

 

سرطان رحم

علاوه بر نفخ، سرطان رحم می‌تواند باعث خونریزی غیرطبیعی واژن، ترشحات آبکی یا خونی واژن، درد لگن یا درد هنگام مقاربت یا ادرار شود. اما مهم است بدانید که گاهی نفخ یا تغییر در عادات روده (شروع یبوست) ممکن است تنها علائم اولیه سرطان رحم باشد.

عوامل خطر مهم عبارتند از:

  • مصرف تاموکسیفن
  • مصرف مکمل های استروژن که حاوی پروژسترون نیز نیستند
  • پرتو درمانی
  • سابقه خانوادگی سرطان رحم
  • سابقه خانوادگی نوعی سرطان ارثی روده بزرگ به نام سندرم لینچ

 

اگر نگران سرطان رحم هستید چه کاری باید انجام دهید

ترکیبی از علائم فوق، به خصوص اگر سابقه خانوادگی قوی یا عوامل خطر اضافی دارید، ممکن است به تشخیص جدی تری مانند سرطان رحم اشاره کند. این امر مستلزم بررسی بیشتر فوری با معاینه لگن و آزمایشات تصویربرداری مانند سونوگرافی یا اسکن CAT است. خوشبختانه، حتی سرطان های تهاجمی، زمانی که به موقع تشخیص داده شوند، قابل درمان هستند.

 

سرطان روده بزرگ

می تواند داخل روده بزرگ را مسدود کند و باعث نفخ پیشرونده شود. اگر سرطان در انتهای کولون در راست روده یا سیگموئید قرار داشته باشد، معمولاً خونریزی و سابقه بدتر شدن یبوست وجود دارد.

شایع ترین علت مرگ و میر ناشی از سرطان روده بزرگ در افراد غیر سیگاری در ایالات متحده است.

 

اگر نگران سرطان روده بزرگ هستید چه کاری باید انجام دهید

سرطان روده بزرگ عمدتاً از طریق تغییر سبک زندگی و غربالگری منظم کولونوسکوپی قابل پیشگیری است. برخی مطالعات نشان داده اند که تغییر به یک رژیم غذایی گیاهی و غنی از مواد مغذی می تواند خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ را به نصف کاهش دهد. اگر فکر می کنید ممکن است در معرض خطر باشید یا علائمی را تجربه کنید، کولونوسکوپی ارزش امتحان کردن دارد.

 

سرطان پانکراس

بسیار تهاجمی با نرخ بقای پایین است. ترکیبی از نفخ همراه با یرقان (زردی چشم و پوست)، کاهش وزن، کم اشتهایی، و درد بالای شکم که به پشت سرایت می کند مجموعه ای نگران کننده از علائم است و ممکن است نشان دهنده سرطان پانکراس باشد. دیابت تازه شروع شده همراه با نفخ، کاهش وزن و درد شکم نیز ممکن است نشانه سرطان پانکراس باشد.

 

اگر نگران سرطان لوزالمعده هستید چه کاری باید انجام دهید

خوشبختانه سرطان لوزالمعده یکی از علل شایع نفخ نیست. اما اگر آن را دارید، تشخیص زودهنگام کلید تضمین یک نتیجه خوب است. اگر مجموعه علائم فوق را تجربه می کنید، فوراً به دنبال ارزیابی پزشکی باشید.

 

سرطان معده

معمولاً در اوایل بدون علامت است یا علائم مبهمی مانند نفخ، سوء هاضمه و احساس پری در قسمت فوقانی شکم ایجاد می کند. مانند سرطان لوزالمعده، ممکن است قبلاً در تشخیص به مرحله پیشرفته رسیده باشد، در این صورت احتمالاً علائم اضافی کاهش وزن، حالت تهوع و درد شکم وجود خواهد داشت.

 

اگر نگران سرطان معده هستید چه کاری باید انجام دهید

عفونت با باکتری هلیکوباکتر پیلوری احتمالاً مهم‌ترین عامل خطر برای ابتلا به سرطان معده است، بنابراین اگر فکر می‌کنید در معرض خطر هستید، ایده خوبی است که برای هلیکوباکتر پیلوری آزمایش شوید. نیتریت های موجود در گوشت های دودی و فرآوری شده نیز از عوامل خطر سرطان معده هستند و در تعداد کمی از بیماران، سرطان معده ژنتیکی است.

 

بیماری کبد

اغلب خوش خیم است. اما سرطان از اندام های دور می تواند به کبد سرایت کند. هنگامی که سلول های سرطانی وارد جریان خون می شوند، در نهایت از طریق کبد فیلتر می شوند. نفخ همراه با آسیت و یرقان ممکن است نشانه سرطانی باشد که به کبد سرایت کرده یا سرطان اولیه کبد که می تواند در افرادی با سابقه هپاتیت یا مصرف زیاد الکل ایجاد شود.

 

اگر در مورد بیماری کبدی نگران هستید چه کاری باید انجام دهید

اگر فکر می کنید ممکن است بیماری کبدی داشته باشید، برای یک معاینه فیزیکی کامل، سونوگرافی از کبد و شکم و آزمایش خونی که عملکرد کبد را برای تایید تشخیص ارزیابی می کند، به پزشک مراجعه کنید.

برخی از بیماری های کبدی را می توان از طریق تغییرات رژیم غذایی درمان کرد: سبزیجات برگ سبز، حبوبات وگیاهان بیشتری مصرف کنید و غذاهای نشاسته ای و شیرین کمتری در رژیم غذایی خود داشته باشید.

برخی موارد نیاز به تجویز دارو دارند.

 

دیورتیکولیت

به عفونت یا التهاب ضایعات کوچک اطلاق می شود که می تواند در روده بزرگ به نام دیورتیکول ایجاد شود. دیورتیکولیت معمولا در افراد بالای ۵۰ سال رخ می دهد و اغلب با درد و حساسیت به لمس شکم، از دست دادن اشتها، تب و یبوست یا اسهال همراه است.

 

اگر نگران دیورتیکولیت هستید چه کاری باید انجام دهید

حملات دیورتیکولیت را می‌توان به روش‌های مختلفی درمان کرد:

  • استراحت روده
  • رژیم غذایی مایع
  • آنتی‌بیوتیک (در صورت وجود درد شدید، تب یا افزایش تعداد گلبول‌های سفید خون)
  • مدیریت درد

حساسیت شدید ممکن است باعث شود که یک اسکن CAT برای حذف آبسه انجام شود. بدترین سناریو شامل تخلیه آبسه یا جراحی برای برداشتن ناحیه شدیدا آسیب دیده است. هر چه مدفوع شما بیشتر در روزنه های دیورتیکول بنشیند، خطر ابتلا به دیورتیکولیت بیشتر می شود؛ بنابراین قطعاً باید از یبوست اجتناب کرد. هنگامی که دوره حاد دیورتیکولیت تمام شد، یک رژیم غذایی با فیبر بالا می تواند به شما کمک کند تا شما را منظم نگه دارد و از عوارض بعدی جلوگیری کند.

 

بیماری التهابی لگن (PID)

زمانی رخ می‌دهد که پوشش رحم، لوله‌های فالوپ یا تخمدان‌ها معمولاً از بیماری‌های مقاربتی مانند کلامیدیا یا سوزاک عفونی می‌شوند. همچنین می‌تواند در حین زایمان، سقط جنین، یا با قرار دادن یک وسیله داخل رحمی رخ دهد. نفخ همراه با تب، درد و حساسیت در ناحیه لگن، به علاوه ترشحات واژن، نشان دهنده PID است.

 

اگر نگران PID هستید چه کاری باید انجام دهید

معاینه دقیق لگن و درمان با آنتی بیوتیک برای PID ضروری است. بدون درمان، می تواند منجر به ناباروری و حاملگی خارج رحمی شود (بارداری که در لوله های فالوپ اتفاق می افتد و رشد می کند نه در رحم و می تواند باعث پارگی لوله ها شود)

اگر نفخ، خونریزی یا ترشح واژینال و درد کمر یا لگن دارید و فکر می کنید ممکن است باردار باشید، باید فورا به دنبال مراقبت های پزشکی باشید تا PID را حذف کنید.

 

بیماری کرون

یک اختلال خود ایمنی است که بر دستگاه گوارش، معمولاً در روده کوچک یا کولون تأثیر می گذارد. فاصله زمانی بین علائم اولیه و تشخیص می تواند سال ها طول باشد و نفخ یکی از علائم اولیه است. کرون می تواند باعث باریک شدن آن شود.

روده ها و در نهایت منجر به انسداد روده و در نتیجه نفخ شدید، کاهش وزن و حالت تهوع و استفراغ بعد از غذا می شود. اسهال همراه با خون زمانی که کرون در روده بزرگ اتفاق می افتد معمول است. ممکن است علائم دیگری در خارج از دستگاه گوارش وجود داشته باشد، از جمله زخم های دهان، درد مفاصل، ضایعات پوستی و التهاب در چشم.

 

اگر در مورد بیماری کرون نگران هستید چه کاری باید انجام دهید

تشخیص اغلب چالش برانگیزترین جنبه بیماری کرون است. اشعه ایکس و حتی کولونوسکوپی ممکن است التهاب را نشان ندهد، که معمولاً در انتهای روده کوچک (ایلئوم) رخ می دهد، منطقه ای که به راحتی در دسترس آندوسکوپ نیست.

ممکن است تکنیک‌های تصویربرداری پیچیده‌تری مانند اسکن CAT، MRI، یا آندوسکوپی کپسول ویدیویی (یک میکرودوربین کوچک قابل بلعیدن در یک قرص) مورد نیاز باشد.

مانند بیماری کولیت اولسراتیو، تغییرات رژیم غذایی، مکمل‌ها و داروهای تجویزی قوی‌تر همگی در کنترل التهاب و نفخ مرتبط با کرون نقش دارند.

خبر خوب این است که اکثر افراد مبتلا به نفخ، سرطان، عفونت یا التهاب ندارند. اگر مطمئن نیستید که نفخ شما جدی است، بهتر است همیشه به جای نادیده گرفتن آن و امید به بهتر شدن، در جستجوی مراقبت های پزشکی باشید.